រាជធានីភ្នំពេញ ៖ រាល់ពេលដែលប្រធានបទ «ការលក់ដូរគ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់» នៅតាមដងផ្លូវសាធារណៈត្រូវបានលើកជាមន្ទិលសង្ស័យមួយ ដែលតែងតែចោទសួរភ្លាមៗនៅក្នុងចិត្តរបស់ប្រជាពលរដ្ឋថា «តើអាជ្ញាធរ ឬសមត្ថកិច្ចមូលដ្ឋាន ទទួលបានផលប្រយោជន៍ ឬលុយក្រោមតុពីអាជីវករទាំងនោះដែរឬទេ?»
នៅក្នុងតំបន់ប្រជុំជន និងពាណិជ្ជកម្មដូចជាខណ្ឌដូនពេញ ទីតាំងសម្រាប់ជួលលក់ដូរ និងស្តង់ផ្សារមានច្រើនកន្លែងដែលស្របច្បាប់។ ប៉ុន្តែហេតុអ្វីបានជាអាជីវករមួយចំនួននៅតែជម្នះមកតាំងលក់នៅលើចិញ្ចើមផ្លូវ បង្កការស្ទះចរាចរណ៍ បំផ្លាញសោភ័ណភាព និងបង្កើតហានិភ័យដល់កុមារតូចៗ?
តាមទស្សនៈមហាជន និងការសង្កេតជារួម មន្ទិលសង្ស័យរឿងការបង់ «លុយស្ងាត់ៗ» ឬ «បាយទឹក» តែងតែលេចឡើងដោយសារតែកត្តា ៣ យ៉ាង៖
រូបភាពអនុវត្តច្បាប់បែប «ឆ្មាចាប់កណ្តុរ»៖ អាជ្ញាធរចុះដេញ ឬរៀបចំមួយភ្លែត រួចក៏ដកឃ្លា ហើយអាជីវករក៏ត្រឡប់មកលក់វិញភ្លាមៗ ដោយគ្មានការផាកពិន័យ ឬចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ឱ្យបានស្ទាត់ជំនាញ និងអចិន្ត្រៃយ៍ឡើយ។
ភាពខុសគ្នានៃតម្លៃដើម៖ ការជួលទីតាំង ឬតូបស្របច្បាប់តម្រូវឱ្យចំណាយថ្លៃឈ្នួលប្រចាំខែ និងបង់ពន្ធ។ ប្រសិនបើការលក់លើចិញ្ចើមផ្លូវអាចធ្វើទៅបានដោយគ្រាន់តែចំណាយ «កម្រៃតូចតាចក្រៅផ្លូវការ» នោះវានឹងបង្កើតឱ្យមានការប្រកួតប្រជែងមិនស្មោះត្រង់ និងទាក់ទាញឱ្យអាជីវករបន្តរំលោភសិទ្ធិអ្នកថ្មើរជើង។
ភាពមិនច្បាស់លាស់នៃយន្តការត្រួតពិនិត្យ៖ នៅពេលគ្មានការបកស្រាយ ឬបង្ហាញតម្លាភាពពីអាជ្ញាធរ មហាជនចោទសួរដោយស្វ័យប្រវត្តិថា «បើគ្មានអ្នកកាង ឬគ្មានផលប្រយោជន៍ តើអាជីវករអាចមកឈរលក់ដដែលៗនៅមុខសាលារៀន និងវត្តអារាមដោយរបៀបណា?»។
ទស្សនៈផ្ទុយ តើអាចមកពី «ការយោគយល់ផ្នែកសង្គម» និង «កង្វះធនធាន»?
ទន្ទឹមនឹងការចោទសួរអំពីអំពើពុករលួយ គេក៏មិនអាចមើលរំលងទិដ្ឋភាពសង្គម និងការលំបាកផ្នែករដ្ឋបាលជាក់ស្តែងរបស់អាជ្ញាធរដែនដីបានដែរ៖
ការយោគយល់ជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋ៖ អាជ្ញាធរជារឿយៗជួបប្រទះសម្ពាធផ្លូវចិត្តក្នុងការអនុវត្តច្បាប់តឹងរ៉ឹងពេកលើអ្នកលក់ដូរតូចតាច ព្រោះខ្លាចរងការរិះគន់ថា «គ្មានបេះដូង» ឬ «រាំងស្ទះឆ្នាំងបាយប្រជាជនក្រីក្រ»។
កង្វះកម្លាំង និងធនធានប្រចាំការ៖ ខណ្ឌដូនពេញជាតំបន់ស្នូលដែលមានព្រឹត្តិការណ៍ និងសន្តិសុខច្រើនត្រូវមើលថែ។ កម្លាំងគណៈបញ្ជាការឯកភាពខណ្ឌមិនអាចឈរជើងការពារ ឬប្រចាំការ ២៤ ម៉ោងនៅត្រង់មុខសាលាមត្តេយ្យវត្តកោះបានឡើយ។
ការបាត់បង់សោភ័ណភាព និងការដោះសារដែលស្តាប់មិនចូល
ការជ្រើសរើសយក «របងសាលាមត្តេយ្យ» និង «របងវត្តអារាម» ធ្វើជាទីតាំងអាំងសាច់ ហុយផ្សែងទ្រលោម បាញ់ប្រេងប្រឡាក់ចិញ្ចើមផ្លូវ និងចោលថង់ប្លាស្ទិក គឺជាទង្វើដែលមិនអាចទទួលយកបានឡើយ។ សាលារៀន និងវត្តអារាម គឺជាទីកន្លែងពិសិដ្ឋសម្រាប់អប់រំ និងបណ្តុះស្មារតីសង្គម។
ការដែលអាជីវករមិនព្រមទៅជួលទីតាំងត្រឹមត្រូវ ហើយអាជ្ញាធរនៅតែបន្តប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រ «ចុះរៀបចំដូចភ្លៀងរលឹម» ដែលគ្មានប្រសិទ្ធភាពវែងឆ្ងាយ គឺជារឿងដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការខកខានក្នុងការបំពេញភារកិច្ចការពារទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ។
ដើម្បីលុបបំបាត់មន្ទិលសង្ស័យរឿង «ការទទួលលុយពីអាជីវករ» និងដើម្បីស្តារសណ្តាប់ធ្នាប់នៅមុខសាលាមត្តេយ្យវត្តកោះឡើងវិញ អាជ្ញាធរខណ្ឌដូនពេញត្រូវអនុវត្តវិធានការតម្លាភាព និងម៉ឺងម៉ាត់ដូចខាងក្រោម៖
1. ប្រកាសតំបន់ហាមឃាត់ដាច់ខាត៖ កំណត់បរិវេណជុំវិញរបងសាលាមត្តេយ្យវត្តកោះ និងរបងវត្តកោះ ជាតំបន់ហាមឃាត់ការលក់ដូរលើចិញ្ចើមផ្លូវ និងទ្រូងផ្លូវ ១០០% ដោយគ្មានការលើកលែង។
2. បង្វែរអាជីវករទៅទីតាំងជួល ឬស្តង់ផ្សារស្របច្បាប់៖ ផ្តល់ព័ត៌មាន និងសម្រួលដល់អាជីវករឱ្យទៅជួលទីតាំងអាជីវកម្មសមស្របដែលមានច្រើននៅក្នុងខណ្ឌដូនពេញ។
3. ការដាក់ទណ្ឌកម្ម និងផាកពិន័យតាមច្បាប់៖ ឈប់ប្រើប្រាស់ត្រឹមការដេញ ឬរំលឹក ប៉ុន្តែត្រូវអនុវត្តការផាកពិន័យ ឬដកហូតសម្ភាររំលោភបំពានតាមច្បាប់សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ។
4. ការបំពាក់កាមេរ៉ាសុវត្ថិភាព និងរនាំងដែក៖ រៀបចំរនាំងការពារអ្នកថ្មើរជើង និងដំឡើងកាមេរ៉ាតាមដាន ដើម្បីធានាថាគ្មានការលក់ដូរ និងគ្មានការទារប្រាក់ ឬបង់ផលប្រយោជន៍ស្ងាត់ៗកើតឡើងឡើយ។
ទោះបីជាមាន ឬគ្មានការទទួលលុយពីអាជីវករក៏ដោយ ការបណ្តែតបណ្តោយឱ្យចិញ្ចើមផ្លូវមុខសាលាមត្តេយ្យវត្តកោះក្លាយជាកន្លែងលក់ដូរអនាធិបតេយ្យ គឺជា «ការខកខានផ្នែកគ្រប់គ្រងសណ្តាប់ធ្នាប់»។ មានតែការអនុវត្តច្បាប់ដោយតម្លាភាព ស្មើភាព និងម៉ឺងម៉ាត់ទេ ដែលអាចឆ្លើយតបទៅនឹងមន្ទិលសង្ស័យរបស់សាធារណជន និងការពារសុវត្ថិភាពរបស់កុមារតូចៗបានយ៉ាងពិតប្រាកដ។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន ទីតាំងផ្សេងៗធ្វើបាន ហេតុអ្វីសាលាមត្តេយ្យវត្តកោះធ្វើមិនបាន?
ការផ្លាស់ប្តូរ និងការរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ មិនមែនជារឿងដែលធ្វើមិនបាននោះឡើយ។ ភស្តុតាងជាក់ស្តែងបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់រួចមកហើយថា៖
របងវិទ្យាល័យបាក់ទូក ត្រូវបានអាជ្ញាធរចុះរុះរើកន្លែងលក់ដូរអស់ ដេីម្បីសម្រួលផ្លូវដើរយ៉ាងទូលាយ។
របងវត្តទួលទំពូង និងរបងវត្តសន្សំកុសល ក៏ត្រូវបានរុះរើ និងសម្អាតសណ្តាប់ធ្នាប់បានយ៉ាងស្អាតបាត។
តំបន់ជុំវិញផ្សារដើមគរ និង ផ្សារនាគមាស ថ្វីត្បិតតែជាតំបន់ស្មុគស្មាញ ក៏ត្រូវ បានចុះរុះរើ និងរៀបចំរៀបរយ។
របងសាលាបឹងកេងកង ក៏ត្រូវបានរុះរើអស់គ្មានសល់។
មុខស្ថានទូតអាមេរិក និងបរិវេណវត្តភ្នំ ក៏ត្រូវបានសម្អាត និងរុះរើការលក់ដូរអនាធិបតេយ្យបានយ៉ាងជោគជ័យ។
គំរូជោគជ័យទាំងអស់នេះ គឺជាសាក្សីរស់ដែលបញ្ជាក់ថា «នៅពេលអាជ្ញាធរមានឆន្ទៈ និងការប្តេជ្ញាចិត្តពិតប្រាកដ គ្មានបញ្ហាសណ្តាប់ធ្នាប់ណាដែលដោះស្រាយមិនបាននោះទេ»។
ចុះហេតុអ្វីបានជា របងសាលាមត្តេយ្យវត្តកោះ និងរបងវត្តកោះ ដែលជាទីតាំងបណ្តុះបណ្តាលកុមារតូចៗ និងជាទីសក្ការបូជា បែរជាត្រូវបណ្តែតបណ្តោយឱ្យក្លាយជាទីតាំង «លើកលែង» ទៅវិញ?
សុវត្ថិភាពរបស់កុមារតូចៗ សុខភាពផ្លូវដង្ហើម និងសោភ័ណភាពរាជធានីភ្នំពេញ មិនមែនជារឿងដែលអាចយកមកធ្វើអាជីវកម្ម ឬបិទភ្នែកមើលរំលងបានឡើយ។
សាធារណជន និងអាណាព្យាបាលសិស្សទាំងអស់ កំពុងទន្ទឹងរង់ចាំមើល «ស្តង់ដារនៃការអនុវត្តច្បាប់តែមួយ» និងវិធានការក្តៅគគុកពីសំណាក់រដ្ឋបាលខណ្ឌដូនពេញ និងរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីចុះរុះរើ និងដណ្តើមយកចិញ្ចើមផ្លូវសុវត្ថិភាពមកជូនកុមារតូចៗវិញដូចទីតាំងឯទៀតដែរ៕
